Yaratıcı Yazarlık Nedir? Yaratıcı Yazarlık Atölyesi Nedir?

yaratıcılık ve edebiyat

Yaratıcı yazarlık, son dönemlerde sıklıkla duyduğumuz bir kavram. Bunun yanında yaratıcı yazarlık atölyesi adıyla çeşitli kurs ve seminerleri de sık sık duyar olduk. Bu noktada yazar ve yazar adaylarının aklında bazı sorular beliriyor; yaratıcı yazarlık nedir? Yaratıcı yazarlık atölyesi, yazar olmak için yeterli altyapıyı sağlamamıza yardımcı olur mu? Yazarlık eğitimi almadan yazar olunabilir mi? Bu soruların yanıtlarına detaylı olarak değinmeye çalışacağım.

Yaratıcı Yazarlık Nedir?

Bana kalırsa yaratıcı yazarlık, duygu, düşünce, hayal gücü ve bilginin dengeli kullanımı ile benzersiz bir eser ortaya çıkartmak anlamına geliyor. Doğal olarak yaratıcı yazar da,  duygu, düşünce, hayal gücü ve bilgiyi dengeli kullanarak ortaya benzersiz bir eser çıkaran kişi oluyor. Söylemesi kolay, uygulaması zor.

Yaratıcı bir yazar olabilmek için sabır, azim ve sonsuz bir empati yeteneği olması gerektiğin düşünüyorum. Bir ressamın bir resim için günler, aylarca tuval başına geçmesi, bir halı dokuyucunun tezgahının önünden ayrılmaması, tiyatro oyuncularının bir eseri sahnelemek için aylar, belki de yıllar boyunca çalışması gibi, bir yaratıcı yazarın da eserini ortaya çıkarırken sabırlı, azimli olması gerekiyor. 

Yaratıcı Yazarlığı Eriten Popüler Kültürün Eleştirisi

Özellikle birbirinin taklidi eserler görmeye başladığımız bu dönemde, yaratıcı yazarların önemi gittikçe artıyor. Hiç düşündünüz mü bilmiyorum; 50, 100 yıl önce yazılmış olan eserlerin hala çok iyi kabul edildiği dönemimizde yeni bir soluk duymak, iyi bir eser okumak oldukça güç bir hale geldi. Bunun en büyük nedeni, popüler kültürün erittiği yaratıcı yazarlık kavramının yok olmaya yüz tutmuş olmasıdır. Sosyal medya fenomenlerinin kitap yayımlattığı ve binlerce sattığı 2000’li yıllarda, şaheser diye adlandırabileceğimiz eserleri gözden kaçırıyoruz. Burada en büyük suç şüphesiz ki yayınevlerinin ve ardından niteliksiz okurların.

Yukarıda biraz sert konuşmuş olabilirim ama bunda herhangi bir beis görmüyorum; sözümün arkasındayım. Niteliksiz yayınevleri niteliksiz okur kitleleri oluşturuyor ve öykü, deneme, roman yazmak gittikçe daha zor bir hal alıyor. Çünkü yayınevlerinin (nitelikli okur burada kimleri kastettiğimi bilecektir) bu tutumu, yani takipçisi çok olan şahıslarla ortaklaşa kitap çıkartıp niteliksiz okur üretme arzusu (bilerek ya da bilmeyerek) para hırsından öte bir şey değildir. Bunu bilen yazar ve yazar adayları, kitaplarının niteliksiz okurlar tarafından satın alınmayacağını bildiği ya da bu popüler kültüre karşı çıktığı için, büyük bir kısmı da “yayınevlerinden yanıt alamadığı için” eser kaleme almıyor, alamıyor.

Eleştiriyi burada noktalayıp, konuya devam etmek yerinde olacak sanırım.

yaratıcı yazarlık atölyesi

Yaratıcı Yazarlık Atölyesi Nedir?

Yaratıcı yazarlık atölyesi kavramı ilk olarak 1950’lı yıllarda Amerika’da ortaya çıkmıştır. Kurt Vonnegut, kendisine sorulan, “Yaratıcı yazarlık atölyeleri ile yazarlık öğretilebilir mi? sorusuna şu şekilde yanıt vermiştir;

Dinle, yaratıcı yazarlık kursları açılmadan çok önce yaratıcı yazarlık öğretmenleri vardı, isimleri o zaman da şimdi de aynı, onlara editör denir.

Elbette editör demek, çoğu zaman yayınevleriyle çalışmak demek ve yayınevleriyle çalışmak demek, zaten eserinizin kabul edildiği anlamına gelir. Elbette freelance diye tabir ettiğimiz bağımsız editörlerle çalışabilir ya da editörlük hizmeti veren firmalarla iletişime geçebilirsiniz ama genel manada editör demek, gerçekten de yayınevi demektir. Peki eserlerini yayınevlerine, editörlere kabul ettiremeyen yazarlar ne yapmalı? Tahmin edebileceğiniz gibi birçoğu yazarlık eğitimi almak, yaratıcı yazarlık yolunda ilerlemek adına yazarlık atölyesi arıyor. Bu noktada, 1940’lı yıllarda Amerika’da başlayan tartışma devreye giriyor; yazarlık öğretilebilir mi?

Bu noktadan bakacak olursak, Kurt Vonnegut‘un tarif ettiği editörler ile çalışma imkanı bulamayanların ihtiyacını görenler tarafından, yeni bir sektör yaratılıyor; yaratıcı yazarlık atölyeleri. Kitabı yayımlanmış yazar, eleştirmen ya da editörler tarafından açılmış, yaratıcı yazarlığı öğreten ya da yazım teknikleri hakkında bilgi verip alıştırma yaptıran kişiler ya da kurumlar. Hatta üniversitelerde bazı bölümler zorunlu, bazı bölümler seçmeli olarak yaratıcı yazarlık dersleri veriyor. Tekrar aynı soruyu soralım; yazarlık öğretilebilir mi? 

Çok açık ve net söyleyebileceğim ve birçok yazarın da muhakkak bana katılacağından emin olduğum bir yanıtım var: Yaratıcı yazarlık öğretilemez. Yaratıcı yazar olunabilmek adına alınan eğitim, yaratıcı bir yazar olmak için gerekenleri sağlar. 

Yukarıdaki paragraf oldukça önemli. Yaratıcı yazarlık atölyesi ilanlarından beklentinizi, yazı atölyesi sona erdiğinde mükemmel bir yazar olacağınız yönünde yükseltmemenizi öneririm. 

Yaratıcı Yazarlık Kursu Gereksiz mi?

Yukarıda kaleme aldıklarımla yaratıcı yazarlık atölyelerinin gereksiz olduğu sonucu çıkartılmasın. Tekrar etmem gerekirse; yazı atölyesi aracılığı ile yaratıcı yazarlık eğitimi alan kişiler, kurs bitiminde yaratıcı yazar olmazlar. Kurs ya da atölye, yaratıcı yazarlık yolunda gereken bilgi ve tecrübeyi kazandırmayı vaat etmelidir. Elbette bu noktada yaratıcı yazarlık atölyesi eğitimleri, önemli ölçüde yaratıcı okurluk eğitimi de verecektir, vermelidir. 

Şöyle bir gerçek var; kendini kabul ettirmiş ve gerçekten kalemini beğendiğimiz yazarlara bir bakın; hangisi yazarlık eğitimi almıştır? Bildiğim hiçbir nitelikli yazar bu eğitimi almamış. Ama bu demek değil ki yaratıcı yazarlık eğitimi alan birisi nitelikli bir yazar olacak seviyede değildir. Ben yaratıcı yazarlık atölyesi ismiyle açılan kurs ya da verilen seminerlere karşı değilim. Aksine, bu tür oluşumların insanları teşvik ettiğine inanıyorum. Hatta belki fenomen diye tabir edilen niteliksiz yazarların bu kurslara katılması, en azından yazmak nedir, ne olmalıdır, öğrenmesi gerekir.

Bana kalırsa, yazarlık öğretilemez ama geliştirilebilir. Bu noktada iş, yazar olmak isteyen bireyin ellerinde. Bir kursa giderek yazarlık eğitimi alarak başarılı bir yazar olabileceği gibi, hiçbir kursa adım atmadan da başarılı bir yazar olunabilir. 

Özetle, yaratıcı yazarlık kursu almış her insanın yazar olmasını beklemek büyük bir hata olur. Eğer bir birey yazar olmak istiyorsa, hiçbir eğitime ihtiyacı yoktur; kitap okuma arzusu, azim, sabır ve hayal gücü bu amaç uğruna yeterli olacaktır. Elbette iyi bir editörünüz varsa, tadından yenmez.


Ayrıca ilginizi çekebilir;

Yazar Olmak İçin Ne Yapmalıyım?

Kitap Yazmaya Nasıl Başlanır?

Nasıl Yazar Olunur? Öneriler

Yazar Adayları İçin Okunması Gereken Kitaplar

Yaratıcılık Nedir? Edebiyat ve Yaratıcılık

“Kitap Yazmak İstiyorum, Ne Yapmalıyım?” Diyenlere Öneriler

Yazar: Baturalp İlkay Gülten

Odyometrist. Anı Hırsızı isimli öykü kitabının yazarı. YazarOlmak.com'da yazar ve yazar adaylarıyla beraber kendini geliştirmeye çalışan bir gönüllü.

Yazılar E-posta Adresinize Gelsin
Hiçbir Şeyi Kaçırmayın

Nasıl yazar olunur? Kitap yayımlatmak neden zor? Bir öykü kaleme alırken nelere dikkat edilmesi gerekir? Başarılı yazarların yazar adaylarına önerileri nelerdir? Gibi sorular soruyorsanız, cevapları e-posta kutunuza gelsin.

Abonelik için teşekkürler

Bir şeyler yanlış gitti.

Yorum Yazın

Yazılar E-posta Adresinize Gelsin
Hiçbir Şeyi Kaçırmayın

Öğrenme isteğiyle dolu olanların arasına katılın

Abonelik için teşekkürler

Bir şeyler yanlış gitti.