Tasavvuf Edebiyatı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Tasavvuf Edebiyatı Nedir?

Tasavvuf Edebiyatı nedir? Sorusunu cevaplamadan önce, tasavvufun tanımının yapılması daha faydalı olacaktır. Tasavvuf Arapça kökeninden gelen ve kelime anlamı olarak, -Sufiye yolunu izleme, sufi olma- anlamlarını taşıyan bir kelimedir. Tasavvuf Edebiyatı nedir? Sorusunun cevabı ise, tasavvuf ile ilgilenen kişilerin meydana getirdiği edebiyat bütünüdür şeklinde verilebilir. Buna Tekke Edebiyatı da demek mümkündür.

Tasavvuf Edebiyatı nedir? Sorusuna cevap verdikten sonra, tasavvuf şiirleri ve Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı hakkında bilgiler vererek, tekke edebiyatı teriminin daha iyi bir şekilde daha iyi bir şekilde anlaşılmasını sağlayabiliriz.

Tasavvuf Edebiyatı Özellikleri

  • Tekke Edebiyatı kurucusu, Doğu Türkistan’da yaşamış ve yetişmiş olan Hoca Ahmet Yesevi’dir. 12. Yüzyılda kurulan Tekke Edebiyatı, 13. Yüzyıldan sonra Anadolu’ya gelmiştir.
  • Şairlerin tarikatın merkezleri olarak kabul edilen tekkelerde yetişmesi, Tasavvuf Edebiyatı Özellikleri arasında önemli yer tutmaktadır.
  • Tasavvuf Edebiyatı özellikleri arasında, kullanılan nazım biriminin dörtlüklerden oluşması dikkat çekmektedir.
  • Hem hece ölçüsü, hem de aruz ölçüsü kullanılmıştır.
  • Şiirlerin genelinin ezgili olması, Tasavvuf Edebiyatı özellikleri arasındadır.
  • Tekke Edebiyatı genel konularına bakıldığında; ibadetler, doğruluk, felsefe, insan ve Allah gibi konular, yoğun bir şekilde işlenmektedir.
  • Tasavvuf Edebiyatı özellikleri incelendiğinde, Aşık Edebiyatı’na göre biraz ağır, Divan Edebiyatına göre ise daha hafif bir dil kullanıldığı görülmektedir.
  • Şarap, saki, aşık ve maşuk gibi kavramlara, fazlasıyla yer verilmiştir.

Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı

Dini tasavvufi halk edebiyatı bir yandan İslam düşünce kapsamının, diğer yandan ise İslamiyet öncesi Şaman inanışının izlerini yansıtan, Halk Edebiyatıdır.

İşlediği konular bakımından halkın duygu ve inancını esas almakta olup, toplumun bütününe hitap etmektedir.

Yunus Emre’nin ilahilerinde vurguladığı düşünceler bütünü ve Hoca Ahmet Yesevi’nin Hikmet’lerinde yer alan öğretici nitelikteki tonlamalar, Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı için önemli örnekler arasında gösterilebilmektedir. Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı genel yapısı itibariyle halkın çoğunluğuna hitap etmekte olup, birleştirici ve ortak duygu bütünlüğünü koruyucu yapısı ile ön plana çıkmaktadır.

Yunus Emre ve Hoca Ahmet Yesevi dışında, Sultan Veled, Hacı Bektaş-ı Veli, Gülşehri, Said Emre, Kaygusuz Abdal gibi ünlü isimlerde, bazıları Divan Edebiyatının önemli isimleri olsalar da, aynı zamanda Dini Tasavvufi Halk Edebiyatı içinde önemli isimler arasında gösterilmektedirler.

Tasavvuf şiirleri, genel itibariyle halk şiirlerine benzerlik göstermektedir. Tekkelerde bulunan tarikat mensuplarının yazdığı tasavvuf şiirleri, yüz yıllar boyunca Türk Edebiyatı için önemli bir alan kabul edilmiş ve halada kabul edilmektedir.

Tasavvuf şiirleri işleniş biçimine baktığımızda ise, en fazla yaratıcı üzerindeki konularda durulduğunu rahatlıkla görebiliriz. Ancak farklı birçok tasavvuf şairi, yazdığı şiirlerde din ile alakalı farklı unsurları da şiirlerine konu etmişlerdir. Örneğin Mevlana’nın yazdığı tasavvuf şiirleri, hoşgörüyü anlatan farklılıklardan birisidir. Türklerin İslam dinini kabul etmesinden sonra, özellikle yaratıcı üzerine yazılan tasavvuf şiirleri çok daha fazla dikkat çekmektedir.

Sena Yıldız


Ayrıca ilginizi çekebilir;

İntihar Eden Yazarlar ve Hayatları

Ütopya ve Distopya Nedir? Kitap ve Film Önerileri

Deneme Nedir? Deneme Özellikleri Nelerdir?

Senaryo Nasıl Yazılır? Senaryo Örnekleri

Hikaye Nedir? Hikaye Özellikleri

Roman Nedir? Nasıl Yazılır?

Yayınevleri Tarafından Reddedilen Yazarlar

Beat Kuşağı Nedir? Beat Kuşağı Yazarları

Edebiyat Nedir? Türk ve Dünya Edebiyatı

Divan Edebiyatı Nedir? Divan Edebiyatı Şairleri

Türk Halk Edebiyatı Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Şiir Nedir? Şiir Türleri Nelerdir?

Yazar: Baturalp İlkay Gülten

Odyometrist. Anı Hırsızı isimli öykü kitabının yazarı. YazarOlmak.com'da yazar ve yazar adaylarıyla beraber kendini geliştirmeye çalışan bir gönüllü.

Yazılar E-posta Adresinize Gelsin
Hiçbir Şeyi Kaçırmayın

Nasıl yazar olunur? Kitap yayımlatmak neden zor? Bir öykü kaleme alırken nelere dikkat edilmesi gerekir? Başarılı yazarların yazar adaylarına önerileri nelerdir? Gibi sorular soruyorsanız, cevapları e-posta kutunuza gelsin.

Abonelik için teşekkürler

Bir şeyler yanlış gitti.

Yorum Yazın

Yazılar E-posta Adresinize Gelsin
Hiçbir Şeyi Kaçırmayın

Öğrenme isteğiyle dolu olanların arasına katılın

Abonelik için teşekkürler

Bir şeyler yanlış gitti.