Beat Kuşağı Nedir? Beat Kuşağı Yazarları

Jack London’ın Açlık Ordusu isimli eserini okurken Hobo kavramıyla karşılaştım ve Beat Kuşağı ile ilgilisini araştırdım. Nereden aklına geldi, diye soracak olursanız, kitapta geçen bu kavramı Beat Kuşağı‘nın muhalif ve kuralsızlık anlayışıyla bağdaştırdım. Bu yazıda Hobo kavramı çok fazla irdelenmeyecek olsa da, Hobo ve Beat Kuşağı arasındaki bağı vurgulamamak olmazdı. Gelin beraber bu kavramları ve özellikle Beat Kuşağı‘nı inceleyip, Beat Kuşağı yazarları hakkında biraz konuşalım.

Başlamadan önce Hobo ne demek, kısa bir bilgi vereyim; İngilizce anlamı serseri olan Hobo, kabaca yollara düşmek, yollarda olmak anlamına gelir denebilir. Örnek olarak, Bob Dylan ve Jack London’ı birer Hobo olarak nitelendirebiliriz. Dylan otostopla memleketi baştan ayağa gezip gündelik işler yaparken, London yük trenlerine kaçak binip, çeteler arasına karışıp dilenerek ülkeyi baştan ayağa gezmiştir.

Beat Kuşağı Nedir?

Edebiyatla az çok ilgili olan herkes Beat Kuşağı‘nı en az bir kere duymuştur. Peki gerçekten bu kavram ile ilgili bilgi sahibi olan kişi sayısı nedir? Peki ya Beat Kuşağı yazarları hakkında? 

Beat Kuşağı, Amerika’nın dört bir yanından insanların gönül bağıyla birbirine ve düşünce tarzına sıkı sıkı tutunduğu, en uç deneyimlerin her türlü yolla tadıldığı ve gezgin olma yönünden Hobo tarzına çok benzeyen bir yol izlendiği yaşam tarzına verilen addır. Sıkı sıkıya bir arkadaşlık, dostluk bağı bulunmayan bu yaşam tarzı, yolda olmak, hayatı akışına bırakmak ve her şeyi olduğu gibi kabullenmekle ilintilidir. Yani ülkenin bir ucundan diğer ucuna haber verip ortada buluşulmaz; hiç tanımadığınız bir gezgin ile hiç bilmediğiniz bir yerde tanışabilir ve aynı tabiri caizse aynı kafadan olduğunuzu fark edip, gelip geçici ama sıkı bir dostluk edinebilirsiniz. Gelip geçici bir dostluk olur mu, diye soracak olursanız, Açlık Ordusu’nda Hobo’ların birbirlerine olan yaklaşımlarını okuyabilirsiniz.

1940’lı yıllarda Columbia Üniversitesi‘nde  tanışan bir grup öğrenci kendilerini yollara atarak Amerika’yı baştan ayağa dolaşmaya karar verdiğinde, Beat Kuşağı‘nın temelleri de atılmış oldu. Muhalif kimlikleri ve her şeyi sınırda yaşama eğilimleri, kararlarının da keskin olmasını sağlamıştı.

1950’li yıllara gelindiğinde Beat Kuşağı sadece yollarda olmak ve hayatı yaşamaktan öte bir seviyeye ulaşmış ve sanatı kökünden etkilemiştir. Başta edebiyat ve müzik olmak üzere birçok alana yayılmış ve insanları etkilemiştir. Bu akımın zirvesi, 1969 yılında Woodstock ile zirve yapmıştır. Tarihin gördüğü belki de en “çılgın” festival olan Woodstock, üzerinden neredeyse kırk yıl geçmesine rağmen hala konuşulmaktadır. 

1950’li yılların sonu, 60’ların başı kültürel olarak “Altın Çağ” olarak nitelendirilmektedir. Hala yükselmekte olan yeraltı kültürüne baktığımızda, en başından beri Beat Kuşağı‘nın büyük etkilerini görmekteyiz. Elbette Beat Kuşağı‘nın da Hobo‘lardan etkilendiğini söylemek yanlış olmayacaktır.

Bu kuşak meditasyonu ve Buda’yı Amerika’ya yaydılar. Öyle ki, 60’lı yıllarda binlerce genç Hindistan’a akın etti. 

Beat Kuşağı, tabir-i caizse, aile kavramını tuzla buz etti. Aşık olmak, yaşamak, sevişmek ve tüm bunlarda kuralları görmezden gelmek gerekiyordu; öyle de yaptılar. En büyük örneğini Jack Kerouac’ın Yolda isimli eserinde görebiliyoruz.

Beat Kuşağı ve Sanat

Sanatı satmak ya da ünlü olmak için değil, yaşadıklarını dile getirmek, farklı bir üslup yaratmak için aracı olarak gören Beat Kuşağı temsilcileri, o dönemde büyük bir öfkeyle karşılaştılar; her şeyin olduğu gibi yazıp, anlatan sanatçıların eserleri sansürlendi, mahkemelerde ifade vermek zorunda bırakıldılar. 

Beat Kuşağı’nın sanatta hiçbir akıma doğrudan bağlanmadığı görülebilir. Sanatsal üretim teknikleri olarak, popüler biçimleri kullanmazlar. Beat romanlarının ortaya çıkar çıkmaz büyük tepkiyle karşılanıp sansürlenmesi, uyandırdıkları dehşetten kaynaklanmıştır. Beat Kuşağı yazarlarının ve şairlerinin ilk eserleri, alışılmadık üsluplarından ve içeriklerinden ötürü sansürlendiler. 1950’li yıllarda bu nedenle onlarca dava açıldı, birçok eser ancak büyük oranda sansürlendikten sonra yayımlanabildi.

1960’lara girilirken Beat Hareketi, Amerika’da yeraltı gençliğinin en büyük ilham kaynağı olmuş ve müzikten sinemaya, şiirden romana her alanda etkisini göstermeye başlamıştı.  60’ların öne çıkan müzisyenleri Beat Kuşağı’ndan ciddi anlamda etkilendiler. The Doors, Bob Dylan, the Rolling Stones, the Beatles, Pink Floyd gibi gruplar yaptıkları deneysel çalışmalarla Beat Kuşağı’nın gelenek yıkıcı-muhalif karakterinin müzikteki temsilcileri oldular.

Mülkiyetsizlik-aidiyetsizlik gibi değerleri merkezine koyan Hippiler doğrudan Beat Kuşağı’nın derin etkisi altındaydılar. Amerika ve Avrupa’daki 68 hareketleri de eylem pratiğinde Beat Kuşağı’nın tavrına yakın bir duruş sergilemektedir. 60’lı yılların iyimserliği, coşkusu ve deneyselliği yerini 80’lerde sanat da dahil olmak üzere her şeyin mekanikleştirilmeye çalışıldığı, gerici bir döneme bıraktı. Bu değişim, Beat Kuşağı’nın pratikte sonu olacaktı.

Alıntı: beatkusagi.com

Beat Kuşağı, arayışı simgeleyen yol kavramıyla özdeşleşmiştir. En büyük çılgınlıklar, deneysel çalışmalar ve özgünlük, bu akımla beraber ortaya çıktı denilebilir. 

Beat Kuşağı Yazarları ve Şairleri

Bu kuşağın en büyük temsilcisi Jack Kroeuac desem hiç kimse buna karşı çıkmaz diye düşünüyorum. On The Road (Yolda) isimli kitabı, kuşak için kutsal niteliğindedir. Aynı zamanda filme uyarlanan eser, doğrudan Beat Kuşağı hakkında bilgi vermektedir.

Jack Kroeuacc, William S Burroughs ve Allen Ginsberg, kuşağın en bilinen temsilcileridir. Richard Brautigan, Gary Snyder, Neal Cassandy, bu akımın en tanınmış diğer şair ve yazarları arasındadır.

Yukarıda da belirtmiş olduğum gibi, kuşağın yazarları genel olarak deneysel çalışmalar ele almıştır. Bu çalışmalar içinde en çok ilgimi çekenler William S. Burroughs’tan Yumuşak Makine ve Nova Ekspresi isimli eserler olmuştur.

Kitap ve Film Önerileri

Doğrudan Beat Kuşağı’nı anlatan On the Road, Naked Lunch, Howl, Big Sur gibi filmlerin yanında o döneme dair çok sayıda kült film bulunmaktadır. Fear and Loathing in Las Vegas, Easy Rider, Ask the Dust, Midnight Cowboy, American Graffiti, Das Wilde Leben, After Hours, The Dreamers Beat Deneyimi’ni merkezine koyan filmler arasındadır.

Beat Kuşağı’nın felsefi, bilimsel ve edebi açıdan etkilerini anlamlandırabilmek için Kerouac, Burroughs ve Ginsberg’ün eserleri ile birlikte Wilhelm Reich’tan “Dinle Küçük Adam”, Nietzche’den “Böyle Buyurdu Zerdüşt”, Kafka’dan “Mavi Oktav Defterleri” ve kısa öyküler-notlar, Jack London’dan “Demiryolu Serserileri”, John Fante’den “Toza Sor”, Sartre’ın “Bulantı”sı ve Celine’den “Gecenin Sonuna Yolculuk” incelenebilir. Ülkemiz edebiyatından Kinyas ve Kayra, Tutunamayanlar, Tehlikeli Oyunlar ve Yeni Hayat’ta da bu etkileri görmek mümkündür.

Kitap ve Film Önerileri için kaynak: beatkusagi.com

Woodstock Hakkında Bazı Bilgiler

Festivalin başlangıcında dahi Bethel kasabası o kadar kalabalıktı ki bir kaos ortamı oluşmuştu. Sullivan ilçesinde olağanüstü hal ilan edildi ve New York valisi bölgeye ulusal muhafızları göndermeyi düşündü ama göndermedi.

Festivale 50 bin kişinin katılacağını öngören yetkililer büyük bir yanlış yapmıştı; festivale 500 bin kişi katılırken, trafikte kalıp katılamayan kişi sayısı 250 bini bulmuştu. Durum böyle olunca festivale giriş ücreti kaldırılmak zorunda kaldı.

Katılım yarım milyon olduğu halde oldukça sakin, olaysız hatırlanan Woodstock, bu kadar insanın yan yana durup olay çıkarmadığı nadir festivallerden olma özelliğini koruyor. 

Birçok tabunun yıkıldığı Woodstock, insanlık tarihi kadar eski olan “çıplaklık” tabusunu da yıkmıştır. Birçok kadın ve erkek çırılçıplak soyunduğu halde bir tane taciz ya da tecavüz belirlenmemiştir. 

Uyuşturucu kullanımı normal bir eylem olarak görülmekteydi.

Yemek dağıtımı için katılımcılar gönüllü çalışmıştı.

Festivalde iki kadın doğum yaparken, biri aşırı dozdan diğeri traktör altında kalarak iki kişi can vermişti.

beat kuşağı woodstock

Woodstock Festivali, 1969


Beat Kuşağı ve Beat Kuşağı yazarları ile ilgili temel bilgilendirmeler yaptığımı düşünüyorum. Aynı zamanda Hobo kavramıyla alakalı da artık bir fikriniz var (ilk defa duyduysanız). Umarım faydalı olmuştur…


Ayrıca ilginizi çekebilir;

İntihar Eden Yazarlar ve Hayatları

Ütopya ve Distopya Nedir? Kitap ve Film Önerileri

Deneme Nedir? Deneme Özellikleri Nelerdir?

Senaryo Nasıl Yazılır? Senaryo Örnekleri

Hikaye Nedir? Hikaye Özellikleri

Roman Nedir? Nasıl Yazılır?

Yayınevleri Tarafından Reddedilen Yazarlar

Yazar: Baturalp İlkay Gülten

Odyometrist. Anı Hırsızı isimli öykü kitabının yazarı. YazarOlmak.com'da yazar ve yazar adaylarıyla beraber kendini geliştirmeye çalışan bir gönüllü.

Yazılar E-posta Adresinize Gelsin
Hiçbir Şeyi Kaçırmayın

Nasıl yazar olunur? Kitap yayımlatmak neden zor? Bir öykü kaleme alırken nelere dikkat edilmesi gerekir? Başarılı yazarların yazar adaylarına önerileri nelerdir? Gibi sorular soruyorsanız, cevapları e-posta kutunuza gelsin.

Abonelik için teşekkürler

Bir şeyler yanlış gitti.

Yorum yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yazılar E-posta Adresinize Gelsin
Hiçbir Şeyi Kaçırmayın

Öğrenme isteğiyle dolu olanların arasına katılın

Abonelik için teşekkürler

Bir şeyler yanlış gitti.